fa بررسی تأثیر آموزش بهداشت خواب بر شدت خستگی و کیفیت خواب بیماران همودیالیزی: مطالعه نیمه‌تجربی پرستاری Nursing پژوهشي اصیل Original Research <strong>مقدمه:</strong> همودیالیز از جمله بیماری های مزمنی است که اثرات منفی بر زندگی بیمار میگذارد. کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی به دلیل مشکلات فراوان و ماهیت مزمن این بیماری مختل است. هم چنین خستگی از جمله مشکلات شایع این بیماران است. این مطالعه با هدف تأثیر آموزش بهداشت خواب بر شدت خستگی و کیفیت خواب بیماران همودیالیزی در همدان انجام شد.&nbsp;<br> <strong>روش کار:</strong> در این پژوهش نیمه‌تجربی، 60 بیمار همودیالیزی به روش دردسترس از بیمارستان‌های بعثت (مداخله) و بهشتی (کنترل) انتخاب شدند و پرسشنامه‌های داده‌های دموگرافیک، خستگی پایپر و کیفیت خواب پیترزبورگ را تکمیل کردند. گروه کنترل، مراقبت‌های معمول و گروه مداخله، آموزش بهداشت خواب را در 3 جلسه متوالی دیالیز به روش چهره‌به‌چهره و نیز ارائه کتابچه آموزشی دریافت کردند. دو ماه پس از آموزش، کیفیت خواب و شدت خستگی نمونه‌ها بررسی و نتایج با استفاده از آزمون های توصیفی و استنباطی به وسیله نرم افزار&nbsp; SPSS نسخه 24 تجزیه و تحلیل شدند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> گروه‌های مداخله و کنترل از نظر متغیرهای زمینه ایی اختلاف آماری معنی داری با هم نداشتند. پس از مداخله آموزش بهداشت خواب، در دو متغیر خستگی و کیفیت خواب، اختلاف آماری معنی داری بین گروه کنترل و مداخله به وجود آمد (0.001><em>P</em>).<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج این مطالعه نشان داد آموزش بهداشت خواب می‌تواند نقش بسزایی در ارتقای خستگی و کیفیت خواب بیماران همودیالیزی داشته باشد و برگزاری دوره‌های آموزشی در این زمینه برای بیماران می‌تواند مفید و مؤثر باشد. <strong>Introduction:</strong> Hemodialysis is one of the chronic diseases that has negative effects on all aspects of the patient&rsquo;s life. The quality of life of patients with hemodialysis is impaired due to the many problems and chronic nature of the disease. Also, fatigue is one of the common problems of these patients. The aim of this study was to evaluate the effect of sleep health education on the severity of fatigue and quality of sleep in hemodialysis patients in Hamadan.<br> <strong>Methods:</strong> In this quasi-experimental study, 60 hemodialysis patients were selected by available sampling from Besat (Intervention) and Beheshti (Control) hospitals. All samples completed the demographic checklist, Piper Fatigue scale and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). The control group received routine care and the intervention group, received sleep hygiene education face to face and by providing educational booklet in 3 consecutive dialysis sessions. After two months of training, sleep quality and fatigue intensity of the samples were checked. To analyze the data, SPSS software, descriptive and inferential tests were used.<br> <strong>Results: </strong>There were no significant differences between the intervention and control groups in terms of underlying variables. There was a significant difference between the control and intervention groups regarding quality of sleep and fatigue after sleep hygiene education (<em>P</em><0.001).<br> <strong>Conclusion: </strong>The study results showed that Sleep Hygiene Education had an important and decisive impact on the Fatigue and Sleep Quality in Hemodialysis Patients and holding educational courses in this field for patients can be useful.&nbsp; بهداشت خواب, شدت خستگی, کیفیت خواب, بیمار همودیالیزی Sleep hygiene, Fatigue, Sleep quality, Hemodialysis patient 25 34 http://nmj.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-975-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyedreza Borzou سید رضا برزو 100319475328460011727 100319475328460011727 No Associate Professor, Medical Surgical Nursing Department, School of Nursing and Midwifery, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشیار پرستاری، گروه داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم‌پزشکی همدان، همدان، ایران Fahimeh Khavari فهیمه خاوری f.khavari1932@yahoo.com 100319475328460011728 100319475328460011728 Yes Student Research Committee, School of Nursing and Midwifery, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم‌پزشکی همدان، همدان، ایران leili Tapak لیلی تاپاک 100319475328460011729 100319475328460011729 No Assistant Professor, Department of Biostatistics, School of Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran استادیار آمار زیستی، گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران