fa اثربخشی آموزش فنون رفتاردرمانی دیالکتیک توأم با رایحه‌درمانی اسطوخودوس بر افسردگی و شایستگی مادری زنان نخست‌زای با دلبستگی ناایمن به همسر سلامت روان Mental health پژوهشي اصیل Original Research <p style="font-style: normal; text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="color:#ffffff;"><span style="background-color:#4e5f70;">مقدمه:</span></span><span style="color:black;"> </span><span style="color:#000000;">بارداری، یکی از پراسترس‌ترین مراحل زندگی زنان است. لذا هدف این پژوهش تعیین اثربخشی آموزش فنون رفتاردرمانی دیالکتیک توأم با رایحه‌درمانی اسطوخودوس بر افسردگی و شایستگی مادری زنان نخست زای با دلبستگی نا ایمن‌ به همسر بود.</span><br> <span style="color:#ffffff;"><span style="background-color:#4e5f70;">روش کار:</span></span><span style="color:black;"> </span><span style="color:#000000;">این مطالعۀ کارآزمایی بالینی در سال ۱۳۹۹ روی ۶۰ زن باردار شهر بیرجند انجام شد. مادران باردار دلبستۀ نا ایمن به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی بین سه گروه مداخلۀ۱ (آموزش فنون رفتاردرمانی دیالکتیکی و رایحه‌درمانی)، مداخلۀ۲ (رایحه‌درمانی با اسطوخودوس) و گروه کنترل تقسیم شدند. فنون رفتاردرمانی دیالکتیکی در سه ماه آخر بارداری، و رایحه‌درمان در فاز فعال زایمان و دورۀ پیگیری یک ماه بعد از تولد نوزاد انجام شد. از پرسش‌نامۀ دلبستگی به همسر، افسردگی بک، افسردگی بعد از زایمان و شایستگی مادری استفاده شد و داده‌ها در نرم‌افزار آماری <span dir="LTR">SPSS</span> نسخۀ ۲۵ تحلیل شد.</span><br> <span style="color:#ffffff;"><span style="background-color:#4e5f70;">یافته‌ها:</span></span><span style="color:black;"> </span><span style="color:#000000;">نتایج تحلیل واریانس مکرر نشان داد، آموزش فنون رفتاردرمانی دیالکتیک توأم با رایحه‌درمانی بر کاهش افسردگی در طول زمان مؤثر بود (۰/۰۰۱<span dir="LTR"><em>P</em><</span>). تحلیل کواریانس نشان داد، افسردگی دورۀ بارداری بعد از آموزش فنون رفتاردرمانی دیالکتیک به‌طور معنی‌داری کاهش یافت (۰/۰۰۱<span dir="LTR"><em>P</em><</span>). در تحلیل واریانس چندمتغیره، هر دو مؤلفۀ شایستگی مادری، در گروه مداخلۀ۱ به‌طور معنی‌داری افزایش نشان داد (۰/۰۵<span dir="LTR"><em>P</em><</span>).</span><br> <span style="color:#ffffff;"><span style="background-color:#4e5f70;">نتیجه‌گیری:</span></span><span style="color:black;"> </span><span style="color:#000000;">فنون رفتاردرمانی دیالکتیکی توأم با رایحه‌درمانی به‌عنوان یک مداخلۀ مؤثر برای کاهش افسردگی و افزایش شایستگی نقش مادری می‌تواند در مراکز بهداشتی‌ودرمانی در زنان باردار با دلبستگی نا ایمن به همسر به کار برده شود.</span></span></span></p> <div style="text-align: justify;"> <p><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="color:#ffffff;"><strong><span style="background-color:#4e5f70;">Background and Objective:</span></strong></span>&nbsp;Pregnancy is one of the most stressful stages in Women&#39;s life. The purpose was to determine the effectiveness of Dialectical Behavior Therapy Techniques Training lavender aromatherapy on depression and maternal competence of Primiparous women with Insecure Attachment to Spouse.<br> <span style="color:#ffffff;"><strong><span style="background-color:#4e5f70;">Material&nbsp;and Methods:</span></strong></span>&nbsp;This clinical trial study was performed in 2021 on 60 pregnant women in Birjand, Iran. Insecure attached expectant mothers were selected by purposive sampling method and randomly divided between three intervention groups 1 (Dialectical behavior therapy techniques training and aromatherapy), intervention group 2 (aromatherapy with lavender), and control group. Dialectical behavioral therapy techniques were performed in the last three months of pregnancy, aromatherapy in the active phase of labor, and the follow-up period one month after the baby&#39;s birth. The attachment to spouse Questionnaire, depression Beck, postpartum depression, and maternal competency were used. Data were analyzed in SPSS 25.</span></span><span dir="RTL"></span><br> <span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><span style="color:#ffffff;"><span style="background-color:#4e5f70;">Results:</span></span></strong> The results of repeated analysis of variance showed that teaching dialectical behavioral therapy techniques was effective in reducing depression over time (<em>P</em><0.001). Covariance analysis showed that depression during pregnancy was decreased significantly after the Dialectical Behavior Therapy Techniques Training (<em>P</em><0.001). The multivariate analysis of variance also showed both components of maternal competence increased significantly in intervention groups 1 (<em>P</em><0.05).</span></span><br> <span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><span style="color:#ffffff;"><span style="background-color:#4e5f70;">Conclusion:</span></span></strong> Dialectical behavioral therapy techniques and aromatherapy are effective interventions to reduce depression and increase maternal competence. They can be used for pregnant women with insecure attachment to their husbands in health centers.</span></span></p> </div> رفتاردرمانی دیالکتیک, رایحه‌درمانی, اسطوخودوس, دلبستگی, افسردگی, شایستگی Dialectical behavioral therapy, Aromatherapy, Lavender, Attachment, Depression, Competency 314 327 http://nmj.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1417-1&slc_lang=fa&sid=1 Elham Zameni الهام ضامنی F_shahabizadeh@yahoo.com 100319475328460017392 100319475328460017392 No PhD Student in Psychology, Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran دانشجوی دکتری روان شناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران Fatemeh Shahabizadeh فاطمه شهابی زاده F_shahabizadeh@yahoo.com 100319475328460017393 100319475328460017393 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad University Birjand, Iran دانشیار، گروه روان شناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران Jalil Jarahi Feriz جلیل جراحی فریز F_shahabizadeh@yahoo.com 100319475328460017394 100319475328460017394 No Assistant Professor, Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran استادیار، گروه روان شناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران Nahid Ghanbarzadeh ناهید قنبرزاده F_shahabizadeh@yahoo.com 100319475328460017395 100319475328460017395 No Assistant Professor, Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran استادیار، گروه روان شناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران